رشته بیناییسنجی؛ بازار کار، درآمد، دروس و آخرین رتبه قبولی
وقتی اسم رشته بیناییسنجی را در دفترچه انتخاب رشته میبینی، شاید اولین تصویری که به ذهنت برسد کسی باشد که نمره چشم میگیرد و عینک تجویز میکند. اما این فقط بخشی از کار یک اپتومتریست است.
بیناییسنجی رشتهای در حوزه سلامت چشم و سیستم بینایی است؛ دانشجو یاد میگیرد عیوب انکساری را بررسی کند، وضعیت دید را بسنجد، عینک و لنز مناسب تجویز کند، برخی اختلالات بینایی را ارزیابی کند و اگر بیمار نیاز به بررسی پزشکی یا جراحی داشته باشد او را به چشمپزشک ارجاع دهد.
اما سؤال مهم برای یک داوطلب کنکور فقط این نیست که «بیناییسنجی چیست؟». مهمتر این است که بداند ۴ سال دانشگاه این رشته چه شکلی است، بازار کارش در ایران واقعاً چطور است، چقدر امکان فعالیت مستقل دارد و با چه رتبهای میشود قبول شد.
رشته بیناییسنجی چیست؟
بیناییسنجی یا Optometry را اگر خیلی ساده ترجمه کنیم، میشود «مراقبت از بینایی».
اپتومتریست کسی است که بخش مهمی از مشکلات مربوط به عملکرد بینایی را بررسی میکند. مثلاً فردی که تاری دید دارد ممکن است مشکلش نزدیکبینی، دوربینی، آستیگماتیسم، پیرچشمی، اختلال دید دوچشمی یا مسئله دیگری باشد.
کار بیناییسنج این است که با معاینه و دستگاههای تخصصی مشخص کند وضعیت بینایی فرد چگونه است و در محدوده اختیارات حرفهای خودش چه اقدامی لازم است.
«اپتومتریست را نباید فقط کسی دانست که نمره چشم میگیرد؛ بخش مهمی از کار او ارزیابی عملکرد سیستم بینایی و مراقبت اولیه از بینایی است.»
کارهای یک بیناییسنج میتواند شامل این موارد باشد:
سنجش حدت بینایی
تعیین نمره چشم
بررسی نزدیکبینی، دوربینی و آستیگماتیسم
تجویز عینک
ارزیابی و فیت لنزهای تماسی
بررسی برخی اختلالات دید دوچشمی
ارزیابی تنبلی چشم
بررسی وضعیت بینایی کودکان و سالمندان
کمک به افراد کمبینا
غربالگری برخی مشکلات چشمی و ارجاع موارد لازم به چشمپزشک
تفاوت بیناییسنج با چشمپزشک چیست؟
این دو را نباید یکی دانست.
چشمپزشک پزشک متخصص چشم است. یعنی ابتدا پزشکی عمومی خوانده و سپس وارد تخصص چشمپزشکی شده است. تشخیص و درمان بیماریهای چشمی، درمان دارویی گستردهتر و جراحیهای چشم در حیطه چشمپزشکی قرار میگیرد.
اما بیناییسنج کارشناس سیستم بینایی است و تمرکز اصلیاش روی عملکرد بینایی، عیوب انکساری، عینک، لنز، دید دوچشمی و بخشی از مراقبتهای اولیه بینایی است.
پس اگر کسی بگوید:
«بیناییسنجی همان چشمپزشکی است، فقط در مقطع کارشناسی.»
تعریف درستی نیست.
از آن طرف این جمله هم اشتباه است:
«بیناییسنج آخرش فقط عینکفروش میشود.»
واقعیت بین این دو قرار دارد.
در رشته بیناییسنجی چه چیزهایی میخوانیم؟
دوره کارشناسی بیناییسنجی معمولاً حدود ۴ سال یا ۸ ترم طول میکشد.
دروس این رشته ترکیبی از علوم پزشکی، فیزیک نور، اپتیک و آموزشهای بالینی هستند. بنابراین بیناییسنجی نه یک رشته کاملاً حفظی است و نه یک رشته کاملاً محاسباتی.
اوایل دانشگاه با درسهای پایه روبهرو میشوی؛ درسهایی مثل آناتومی، فیزیولوژی، بیوشیمی، آسیبشناسی و مباحث پایهای مرتبط با بدن و چشم.
هرچه جلوتر میروی، رشته تخصصیتر میشود و وارد مباحثی مثل اپتیک، اپتومتری بالینی، عدسیهای تماسی، دید دوچشمی، بیماریها و اختلالات چشم، اپتومتری کودکان و سالمندان و کمبینایی میشوی.
حوزه درسی | در دانشگاه چه یاد میگیری؟ | جنس درس |
|---|---|---|
آناتومی و فیزیولوژی | ساختمان بدن، چشم و سیستم بینایی | حفظی + مفهومی |
اپتیک | نور، شکست، عدسی و تشکیل تصویر | مفهومی + محاسباتی |
اپتومتری | معاینه و ارزیابی سیستم بینایی | تخصصی + عملی |
عدسیهای تماسی | انتخاب و فیت انواع لنز | عملی + تخصصی |
دید دوچشمی | هماهنگی دو چشم و اختلالات آن | مفهومی + بالینی |
آسیبشناسی چشم | شناخت مشکلات و بیماریهای مهم چشمی | حفظی + بالینی |
کمبینایی | کمک به بیمارانی که دید کامل قابل اصلاح ندارند | تخصصی |
کارآموزی | معاینه واقعی و کار با بیمار | کاملاً عملی |
فیزیک در بیناییسنجی مهم است؟
بله.
یکی از تفاوتهای بیناییسنجی با بسیاری از رشتههای تجربی این است که فیزیک نور و اپتیک واقعاً در آن کاربرد دارد.
مباحثی مثل شکست نور، عدسیها، تشکیل تصویر و سیستمهای اپتیکی پایه بعضی درسهای مهم دانشگاه هستند.
لازم نیست نابغه فیزیک باشی؛ اما اگر از هر چیزی که مربوط به نور، عدسی یا محاسبه باشد متنفر هستی، این نکته را قبل از انتخاب رشته جدی بگیر.
مثلاً فرض کن در دبیرستان از بخش اپتیک و عدسیها لذت میبردی و همزمان به زیست و پزشکی هم علاقه داشتی. این ترکیب علایق اتفاقاً با جنس بیناییسنجی سازگاری خوبی دارد.
«بیناییسنجی برای کسی جذابتر میشود که هم از علوم پزشکی خوشش بیاید و هم از فیزیک نور و کار با ابزار فرار نکند.»
رشته بیناییسنجی برای چه کسانی مناسب است؟
بیناییسنجی بیشتر از آنکه به یک تیپ شخصیتی خاص نیاز داشته باشد، به چند ویژگی مهم نیاز دارد.
کسی که وارد این رشته میشود بهتر است دقیق و جزئینگر باشد. گاهی تفاوتهای کوچک در پاسخ بیمار یا نتیجه معاینه اهمیت زیادی دارند.
ارتباط با بیمار هم مهم است. تو فقط پشت دستگاه نمینشینی؛ باید از بیمار سؤال بپرسی، پاسخهایش را بفهمی، معاینه را مدیریت کنی و برایش توضیح بدهی چه مشکلی دارد یا چگونه از عینک و لنز استفاده کند.
برای کار با کودکان نیز صبر اهمیت زیادی پیدا میکند.
بیناییسنجی برای کسی انتخاب جذابتری است که از ترکیب این سه چیز لذت ببرد:
پزشکی + کار با دستگاه + ارتباط با بیمار
مثلاً دانشآموزی را تصور کن که بین علوم آزمایشگاهی و بیناییسنجی مردد است. اگر از محیط آزمایشگاهی و کار پشتصحنه بیشتر خوشش میآید، شاید علوم آزمایشگاهی برایش منطقیتر باشد. اما اگر دوست دارد مستقیماً بیمار را ببیند، معاینه انجام دهد و نتیجه کارش را همان لحظه مشاهده کند، بیناییسنجی میتواند بیشتر با روحیهاش جور باشد.
چه کسانی بهتر است برای انتخاب بیناییسنجی بیشتر فکر کنند؟
اگر فقط به این دلیل که رتبهات به پزشکی و دندانپزشکی نمیرسد دنبال بیناییسنجی آمدهای، بهتر است انتخابت را دوباره بررسی کنی.
همچنین اگر از کار دقیق، کار با دستگاه، محیط کلینیک یا ارتباط مداوم با مراجعهکننده خوشت نمیآید، احتمالاً بخشی از کار روزمره این رشته برایت جذاب نخواهد بود.
نکته مهمتر اینکه اگر تصور میکنی مدرک کارشناسی را میگیری و بلافاصله یک مرکز شلوغ با درآمد بسیار بالا خواهی داشت، تصویرت از بازار کار کامل نیست.
«بیناییسنجی میتواند درآمد خوبی داشته باشد، اما معمولاً برای کسی که مهارت، تجربه و مسیر حرفهای خودش را میسازد.»
سختیهای واقعی رشته بیناییسنجی
یکی از سختیهای این رشته، مهارتمحور بودن آن است.
ممکن است امتحان دانشگاه را با مطالعه جزوه پاس کنی، اما کار با بیمار فقط با مطالعه کتاب یاد گرفته نمیشود. باید بارها معاینه انجام بدهی، با دستگاهها کار کنی و کیسهای متفاوت ببینی.
چالش دوم، جایگاه بیناییسنجی در ایران است. در بسیاری از کشورها مراجعه به اپتومتریست بخشی طبیعی از مراقبتهای اولیه چشم است؛ اما در ایران هنوز عده زیادی برای تقریباً هر مشکل مربوط به چشم مستقیماً سراغ چشمپزشک میروند.
این مسئله باعث میشود اپتومتریست ایرانی برای ساختن جایگاه حرفهای خودش بیشتر نیاز به مهارت و شناختهشدن داشته باشد.
چالش سوم، تفاوت شدید درآمد افراد است. دو اپتومتریست با مدرک مشابه ممکن است درآمدهای کاملاً متفاوتی داشته باشند؛ چون یکی فقط در یک مرکز استخدام شده و دیگری چند سال تجربه دارد، دفتر کار راه انداخته، در حوزه لنز تخصص پیدا کرده یا در محل مناسبی فعالیت میکند.
اشتباه رایج درباره بیناییسنجی
«اگر بیناییسنجی بخوانم آخرش فقط نمره چشم میگیرم.»
نه.
رفراکشن و تعیین نمره چشم بخش مهمی از کار است، اما کل رشته نیست. لنز تماسی، دید دوچشمی، تنبلی چشم، کمبینایی، غربالگری، اپتومتری کودکان و ارزیابی سیستم بینایی هم بخشی از مسیر حرفهای این رشته هستند.
فارغالتحصیل بیناییسنجی چهکاره میشود؟
بعد از فارغالتحصیلی چند مسیر مختلف پیش روی اپتومتریست قرار دارد.
مسیر شغلی | محل فعالیت | امکان فعالیت مستقل |
|---|---|---|
اپتومتریست بالینی | کلینیک و مراکز چشم | متوسط |
بیناییسنج در مرکز اپتیک | عینکفروشی یا مرکز اپتیکی مجاز | بالا |
دفتر کار بیناییسنجی | فعالیت شخصی | بالا، با دریافت مجوز |
حوزه لنزهای تماسی | مراکز اپتومتری و چشم | بالا |
کمبینایی و توانبخشی بینایی | مراکز تخصصی | متوسط |
غربالگری بینایی | مدارس و مراکز سلامت | متوسط |
پژوهش و دانشگاه | دانشگاهها | پس از ادامه تحصیل |
یکی از نقاط جذاب رشته برای بعضی دانشآموزها همین امکان فعالیت مستقل است.
فارغالتحصیل واجد شرایط میتواند بعد از طی مراحل قانونی و دریافت مجوزهای لازم برای دفتر کار بیناییسنجی فعالیت کند.
این موضوع بیناییسنجی را از رشتههایی که تقریباً تمام بازارشان وابسته به استخدام بیمارستانی است متفاوت میکند.
بازار کار رشته بیناییسنجی در ایران
اگر بخواهیم بازار کار بیناییسنجی را در یک جمله خلاصه کنیم:
«بازار کار وجود دارد، اما کیفیت بازار کار بیشتر از خیلی رشتهها به مهارت و مدل فعالیت خود فرد وابسته است.»
آگهیهای استخدام اپتومتریست بیشتر در کلینیکهای چشم، مراکز اپتیک و مجموعههای خصوصی دیده میشوند.
نکته جالب اینجاست که در بسیاری از این آگهیها صرفاً مدرک کارشناسی درخواست نشده است. کارفرما دنبال کسی است که بتواند با دستگاههای بیناییسنجی کار کند، تعیین نمره انجام دهد، عدسیها را بشناسد، ارتباط مناسبی با مراجعهکننده داشته باشد و ترجیحاً سابقه کار هم داشته باشد.
یعنی اگر چهار سال فقط واحد پاس کرده باشی، نسبت به دانشجویی که از دوران دانشگاه در کلینیک کار کرده، کیس دیده و با تجهیزات حرفهای آشنا شده است مزیت زیادی نداری.
از طرف دیگر، بین تهران و یک شهر کوچک نمیتوان حکم یکسانی داد.
در تهران تعداد مراکز و مراجعهکنندگان بیشتر است، ولی تعداد اپتومتریستها و رقابت هم بالاتر است.
در بعضی شهرهای کوچکتر ممکن است تعداد بیناییسنجها کمتر باشد و همین موضوع فرصت مناسبی برای ایجاد دفتر کار یا همکاری با مراکز اپتیک ایجاد کند.
پس شهر فعالیت یکی از متغیرهای بسیار مهم بازار کار این رشته است.
درآمد رشته بیناییسنجی چقدر است؟
برای بیناییسنجی در ایران یک جدول رسمی و قابل اتکا وجود ندارد که بگوییم مثلاً «درآمد همه اپتومتریستها فلان مقدار است».
اصلاً چنین عددی معنای زیادی هم ندارد.
یک فارغالتحصیل تازهکار که چند روز در هفته در یک کلینیک کار میکند با کسی که چند سال سابقه دارد و دفتر کار خودش را اداره میکند شرایط یکسانی ندارد.
درآمد را بهتر است بر اساس مدل کاری ببینیم.
اپتومتریست استخدامی
درآمد ثابتتر و ریسک پایینتری دارد، اما سقف رشد درآمد معمولاً محدودتر است.
همکاری پارهوقت با چند مرکز
بعضی اپتومتریستها بهجای کار در یک مجموعه، با چند کلینیک یا مرکز اپتیک همکاری میکنند. در این حالت درآمد به تعداد شیفت، نوع قرارداد و مهارت فرد وابسته میشود.
دفتر کار شخصی
پتانسیل درآمدی بیشتری دارد؛ اما هزینه تجهیزات، اجاره، مجوز، جذب مراجعهکننده و مدیریت مرکز را هم باید حساب کرد.
فعالیت ترکیبی بیناییسنجی و اپتیک
برای بعضی فارغالتحصیلان یکی از مسیرهای اقتصادی مهم، ترکیب خدمات بیناییسنجی با حوزه عینک، عدسی یا لنز است.
فرض کن دو نفر همزمان فارغالتحصیل شدهاند. نفر اول فقط دنبال آگهی استخدام میگردد. نفر دوم در دوران دانشگاه کار با لنز و عدسی را جدی یاد گرفته، چند سال تجربه کسب کرده و بعد در شهری که رقابت کمتر است مرکز خودش را راهاندازی میکند.
طبیعی است که پنج سال بعد درآمد این دو نفر الزاماً هیچ شباهتی به یکدیگر نداشته باشد.
«در بیناییسنجی مدرک درآمد نمیسازد؛ مسیر حرفهای درآمد میسازد.»
آیا بیناییسنجی مطب دارد؟
اصطلاح دقیقتر برای کارشناسان این حوزه معمولاً دفتر کار بیناییسنجی است.
امکان دریافت پروانه دفتر کار برای افراد واجد شرایط این رشته وجود دارد و نمونههای فعال آن در شهرهای مختلف هم دیده میشوند.
اما این به این معنی نیست که روز بعد از فارغالتحصیلی بدون هیچ شرطی میتوانی یک مرکز باز کنی.
شرایط قانونی، مجوزهای حرفهای، ضوابط محل و مقررات روز وزارت بهداشت و سازمان نظام پزشکی باید رعایت شوند.
از نظر انتخاب رشته، چیزی که باید بدانی این است که مسیر فعالیت مستقل برای این رشته وجود دارد و این یک مزیت مهم محسوب میشود.
آینده شغلی رشته بیناییسنجی
نیاز انسان به خدمات بینایی قرار نیست از بین برود.
حتی چند روند میتواند در سالهای آینده اهمیت خدمات مرتبط با بینایی را بیشتر کند؛ افزایش سن جمعیت، افزایش استفاده از نمایشگرها، شیوع مشکلات انکساری و افزایش توجه مردم به مراقبتهای بینایی.
اما یک تغییر مهم هم در راه است: اتوماسیون و هوش مصنوعی.
دستگاهها روزبهروز در اندازهگیریهای اولیه دقیقتر میشوند و بخشی از غربالگریها ممکن است سادهتر و خودکارتر شود.
آیا یعنی اپتومتریست حذف میشود؟ بعید است.
اما اپتومتریستی که تمام ارزش کارش فقط این باشد که یک دستگاه را روشن کند و عدد آن را بخواند، در آینده ارزش کمتری خواهد داشت.
در مقابل، مهارتهایی مثل تفسیر نتایج، تصمیم بالینی، بررسی دید دوچشمی، کار با کودکان، لنزهای تخصصی، کمبینایی، ارتباط با بیمار و تشخیص زمان مناسب ارجاع ارزش بیشتری پیدا میکنند.
«هوش مصنوعی احتمالاً اپتومتریست را حذف نمیکند؛ اما اپتومتریستی که فقط کارهای تکراری و دستگاهمحور بلد است، آسیبپذیرتر خواهد بود.»
میشود آینده فارغالتحصیلان این رشته را خیلی ساده در سه حالت دید.
کسی که فقط مدرک میگیرد و مهارت خاصی ندارد، احتمالاً چند سال بعد همچنان دنبال فرصتهای استخدامی معمولی میگردد.
کسی که در کنار دانشگاه تجربه بالینی و چند مهارت کاربردی کسب کرده، قدرت انتخاب بیشتری در بازار خواهد داشت.
و کسی که از دوران دانشگاه روی یک حوزه تخصصی، شبکه ارتباطی، تجربه، برند حرفهای و شاید فعالیت مستقل سرمایهگذاری کرده، شانس بسیار بیشتری برای رسیدن به درآمد و جایگاه بالاتر دارد.
ادامه تحصیل در رشته بیناییسنجی
بیناییسنجی در کارشناسی تمام نمیشود.
در ایران امکان ادامه تحصیل در کارشناسی ارشد بیناییسنجی و سپس دکتری تخصصی اپتومتری وجود دارد.
ادامه تحصیل برای کسی اهمیت بیشتری دارد که به پژوهش، دانشگاه، هیئت علمی یا حوزههای تخصصی علوم بینایی علاقه دارد.
اما اگر هدفت صرفاً فعالیت بالینی و درآمد در بازار خصوصی باشد، همیشه مدرک بالاتر مساوی درآمد بیشتر نیست.
گاهی چهار سال تجربه بالینی خوب میتواند از یک مدرک اضافه بدون مهارت کاربردی، برای بازار کار ارزش بیشتری داشته باشد.
مهاجرت با رشته بیناییسنجی
بیناییسنجی از نظر جهانی حرفه شناختهشدهای است و در کشورهایی مثل آمریکا، کانادا، استرالیا و انگلستان جایگاه حرفهای مشخصی دارد.
اما یک اشتباه رایج این است که فکر کنیم مدرک کارشناسی ایران را میبریم و مستقیم بهعنوان اپتومتریست شروع به کار میکنیم.
در بسیاری از کشورها اپتومتری regulated profession است؛ یعنی برای فعالیت باید مدرک ارزیابی شود و ممکن است نیاز به آزمون، دوره تکمیلی، مدرک زبان یا مجوز حرفهای داشته باشی.
در آمریکا حتی ساختار آموزش اپتومتری با ایران متفاوت است و اپتومتریستها معمولاً مدرک حرفهای Doctor of Optometry دارند.
بنابراین درآمدهای بالایی که برای اپتومتریستهای آمریکا میبینی را نباید مستقیم به فارغالتحصیل ایرانی تعمیم بدهی.
برای مهاجرت تحصیلی، مسیر پژوهشی و ادامه تحصیل میتواند سادهتر از ورود مستقیم به بازار کار حرفهای باشد.
پس اگر مهاجرت یکی از اهداف جدی توست، بهتر است از همان دوران کارشناسی روی زبان، معدل، پژوهش و شناخت سیستم کشور مقصد کار کنی.
مزایا و معایب رشته بیناییسنجی
مزایا | معایب |
|---|---|
رشته تخصصی و نسبتاً کمجمعیت | شناخت عمومی از اپتومتری در ایران هنوز کامل نیست |
امکان فعالیت مستقل | شروع فعالیت مستقل سرمایه میخواهد |
ارتباط مستقیم با بیمار | نیازمند دقت و صبر زیاد است |
ترکیب پزشکی و کار عملی | بعضی درسهای اپتیک برای افراد ضعیف در فیزیک سختاند |
امکان ادامه تحصیل | مدرک بالاتر همیشه به معنی درآمد بالاتر نیست |
قابلیت مهاجرت | مهاجرت کاری نیازمند معادلسازی است |
امکان فعالیت در اپتیک و لنز | بازار کار بسیار وابسته به مهارت فرد است |
معمولاً شیفتهای سنگین بیمارستانی رشتههایی مثل پرستاری را ندارد | استخدام دولتی آن گسترده نیست |
دانشگاههای رشته بیناییسنجی
بیناییسنجی از رشتههایی است که ظرفیت پذیرش آن نسبت به رشتههایی مثل پرستاری و علوم آزمایشگاهی پایینتر است.
در سالهای مختلف نام دانشگاههایی مثل علوم پزشکی ایران، علوم پزشکی شهید بهشتی، علوم پزشکی مشهد، علوم پزشکی زاهدان و برخی رشتهمحلهای دیگر در دادههای پذیرش دیده شده است.
نکته مهم این است که لیست دانشگاهها ممکن است هر سال با تغییر ظرفیت یا ایجاد رشتهمحل تغییر کند.
برای مثال در دادههای قبولی سالهای اخیر نام دانشگاه علوم پزشکی مازندران ـ ساری هم دیده شده است؛ بنابراین جمله قدیمی «بیناییسنجی فقط در چهار دانشگاه ایران وجود دارد» دیگر جمله مطمئنی برای مقاله انتخاب رشته نیست.
همچنین وجود «گروه بیناییسنجی» در یک دانشگاه الزاماً به این معنی نیست که آن دانشگاه در همان سال از کنکور سراسری کارشناسی دانشجو میپذیرد.
ملاک نهایی برای انتخاب رشته، رشتهمحلهای درجشده در دفترچه همان سال است.
آخرین رتبه قبولی بیناییسنجی
این بخش یکی از مهمترین قسمتهای انتخاب رشته است، اما قبل از دیدن اعداد یک نکته را باید جدی بگیری:
«رتبه قبولی یک عدد ثابت نیست.»
ممکن است یک نفر با رتبه ۴۰۰۰ در دانشگاهی قبول شده باشد، ولی این به این معنا نیست که آخرین فرد همان دانشگاه هم رتبه ۴۰۰۰ داشته است.
ظرفیت، سهمیه، منطقه، انتخابهای داوطلبان، نوع دوره و حتی ترتیب انتخاب رشته روی نتیجه اثر میگذارند.
جدیدترین داده عمومی یکدست برای همه رشتهمحلها محدود است؛ بنابراین بهتر است بهجای ساختن «کف قبولی»، نمونههای واقعی و دادههای منتشرشده را کنار هم ببینیم.
نمونه دادههای واقعی قبولی بیناییسنجی
دانشگاه | منطقه | رتبه در سهمیه / داده منتشرشده | دوره | سال داده |
|---|---|---|---|---|
علوم پزشکی شهید بهشتی | منطقه ۲ | حدود ۵۵۴۲ | روزانه | قبولیهای ۱۴۰۳ |
علوم پزشکی شهید بهشتی | منطقه ۳ | حدود ۳۴۶۵ | روزانه | قبولیهای ۱۴۰۳ |
علوم پزشکی مازندران ـ ساری | منطقه ۳ | حدود ۳۸۱۰ | روزانه | قبولیهای ۱۴۰۳ |
علوم پزشکی مشهد | منطقه ۳ | حدود ۴۳۳۰ در یک نمونه کارنامه | روزانه | داده ۱۴۰۳-۱۴۰۴ |
علوم پزشکی شهید بهشتی | منطقه ۳ | رتبه ۴۰۱۸ در یک نمونه قبولی واقعی | روزانه | کنکور ۱۴۰۱ |
در مورد منطقه یک، داده عمومی جدید و قابل اتکای کافی برای ارائه یک عدد مشخص پیدا نمیشود؛ بنابراین بهتر است عدد ساختگی یا بازه غیرقابل استناد منتشر نکنیم.
از کنار هم گذاشتن نمونههای موجود میشود فهمید که بیناییسنجی معمولاً در محدوده رتبههای چند هزار اول منطقه قرار دارد و آن تصور قدیمی که «با هر رتبه ۵ تا ۶ هزار حتماً بیناییسنجی قبول میشوم» دقیق نیست.
پس آخرین رتبه قبولی بیناییسنجی حدوداً چقدر است؟
اگر بخواهیم برای انتخاب رشته یک دید اولیه بسازیم، رتبههای حدود ۳۰۰۰ تا ۵۵۰۰ منطقه در دادههای واقعی سالهای اخیر دیده شدهاند.
اما این بازه فقط برای شناخت محدوده است.
نه رتبه ۵۵۰۰ تضمین قبولی است و نه رتبه ۶۰۰۰ به معنی صفر شدن شانس.
مثلاً دانشآموزی با رتبه ۴۸۰۰ منطقه ۲ ممکن است فقط دانشگاه تهران و شهید بهشتی را انتخاب کند و نتیجه نگیرد، درحالیکه دانشآموز دیگری با رتبه مشابه به شهرهای بیشتری رضایت داشته باشد و فرم انتخاب رشته منطقیتری ببندد.
اینجا دقیقاً تفاوت رتبه خوب با انتخاب رشته خوب مشخص میشود.
با چه رتبهای میتوان بیناییسنجی قبول شد؟
برای تصمیمگیری، بهتر است رتبهها را بهصورت «محدوده رقابت» ببینی، نه حکم قطعی.
وضعیت رتبه | تحلیل انتخاب رشته |
|---|---|
رتبه قویتر از نمونههای قبولی سالهای قبل | امکان بررسی دانشگاههای پرتقاضاتر |
رتبه نزدیک به نمونههای قبولی | باید چند دانشگاه و دوره را هوشمندانه پوشش بدهی |
رتبه کمی ضعیفتر از دادههای قبلی | انتخابهای خوشبینانه را نگه دار ولی رشتههای جایگزین هم بچین |
رتبه مرزی | چینش فرم و انتخاب شهرها اهمیت بسیار زیادی پیدا میکند |
فرض کن رتبهات ۵۲۰۰ منطقه ۲ شده و بین بیناییسنجی، شنواییسنجی و کاردرمانی مرددی.
اشتباه این است که فقط سرچ کنی:
«آخرین رتبه قبولی بیناییسنجی ۵۵۰۰ بوده؛ پس من قبولم.»
ممکن است آن رتبه مربوط به سال، دانشگاه، سهمیه یا شرایط دیگری باشد.
سؤال درست این است:
«با رتبه ۵۲۰۰ منطقه ۲، بیناییسنجی در کدام رشتهمحلها انتخاب خوشبینانه، منطقی یا پرریسک محسوب میشود و اگر قبول نشدم اولویت بعدی من چیست؟»
در انتخاب رشته Medical Stus دقیقاً همین مسئله بررسی میشود. هدف فقط پیدا کردن چند کدرشتهای که «احتمالاً قبول میشوی» نیست؛ رتبه، سهمیه، شهرهای قابل قبول، علاقه، بازار کار، رشتههای جایگزین و ترتیب کل فرم کنار هم بررسی میشوند.
چون ممکن است بدترین نتیجه انتخاب رشته این نباشد که قبول نشوی؛ گاهی بدتر این است که در انتخاب بالاترت قبول شوی ولی بعد بفهمی رشته پایینتر فرم برای شخصیت و آیندهات مناسبتر بوده است.
بیناییسنجی بهتر است یا شنواییسنجی؟
این دو رشته از دور شبیهاند: هر دو کارشناسی علوم پزشکی، تخصصی و ابزارمحور هستند و هر دو میتوانند مسیر فعالیت مستقل داشته باشند.
اما موضوع کارشان کاملاً متفاوت است.
اگر به چشم، اپتیک، عدسی، لنز و معاینه بینایی علاقه داری، بیناییسنجی انتخاب طبیعیتری است.
اگر از شنوایی، سمعک، ارزیابی شنوایی و سیستم صوتی بدن بیشتر لذت میبری، شنواییشناسی احتمالاً با تو سازگارتر است.
انتخاب فقط با مقایسه درآمد این دو رشته معمولاً نتیجه خوبی نمیدهد.
بیناییسنجی بهتر است یا کاردرمانی؟
کاردرمانی ارتباط عمیقتری با توانبخشی دارد و بیمار ممکن است هفتهها یا ماهها زیر نظر درمانگر باشد.
در بیناییسنجی بسیاری از مراجعات کوتاهتر و مبتنی بر معاینه، ارزیابی و تجویز هستند.
اگر از ایجاد رابطه درمانی طولانی، تمریندادن بیمار و توانبخشی جسمی یا شناختی لذت میبری، کاردرمانی میتواند مناسبتر باشد.
اگر کار دقیق، دستگاه، اپتیک و معاینه برایت جذابتر است، بیناییسنجی احتمالاً انتخاب بهتری است.
آیا رشته بیناییسنجی ارزش انتخاب دارد؟
بیناییسنجی برای یک دانشآموز میتواند انتخاب فوقالعادهای باشد و برای دانشآموز دیگری یک انتخاب کاملاً اشتباه.
اگر به چشم و بینایی علاقه داری، از کار دقیق لذت میبری، از فیزیک فراری نیستی و امکان فعالیت مستقل برایت جذاب است، این رشته ارزش بررسی جدی دارد.
اگر فقط دنبال عنوان علوم پزشکی هستی یا تصور میکنی همه فارغالتحصیلان این رشته درآمدهای بسیار بالا دارند، بهتر است قبل از قرار دادن آن در اولویتهای بالای فرم بیشتر تحقیق کنی.
در نهایت انتخاب بیناییسنجی باید حاصل کنار هم گذاشتن علاقه، رتبه، شهر دانشگاه، بازار کار، توان مالی، برنامه مهاجرت و مدل زندگی آینده باشد.
ممکن است دانشآموزی با رتبه ۳۰۰۰ منطقه ۲ بیناییسنجی را به بعضی رشتههای پرطرفدارتر ترجیح بدهد، چون فعالیت مستقل و حوزه چشم را دوست دارد.
و ممکن است فرد دیگری با همان رتبه، حتی اگر شانس قبولی خوبی داشته باشد، بهخاطر علاقه نداشتن به اپتیک و معاینه چشم اصلاً نباید این رشته را در اولویت بالایش قرار دهد.
«اینکه یک رشته را بتوانی قبول شوی، به این معنی نیست که باید حتماً آن را انتخاب کنی.»
قبل از انتخاب بیناییسنجی این سؤالها را از خودت بپرس
آیا واقعاً به چشم و بینایی علاقه دارم؟
آیا از کار با دستگاه و معاینه لذت میبرم؟
آیا با مباحث فیزیک نور و اپتیک مشکل جدی ندارم؟
آیا میتوانم با بیمار و مخصوصاً کودک ارتباط خوبی برقرار کنم؟
آیا از کار دقیق و جزئی خسته نمیشوم؟
آیا برای ساختن بازار کار حاضر به کسب تجربه و مهارت مکمل هستم؟
آیا فعالیت مستقل برایم جذاب است؟
آیا شهرهایی که این رشته را ارائه میکنند برایم قابل قبولاند؟
اگر درآمد سالهای اول متوسط باشد باز هم این رشته را دوست دارم؟
آیا بیناییسنجی را با شنواییسنجی، کاردرمانی و رشتههای مشابه مقایسه کردهام؟
اگر قصد مهاجرت دارم، آماده زبان و معادلسازی هستم؟
آیا رشته را بهخاطر علاقه انتخاب میکنم یا فقط بهخاطر اینکه رتبهام به آن میرسد؟
جمعبندی رشته بیناییسنجی
بیناییسنجی فقط «نمره گرفتن چشم» و فقط «عینکفروشی» نیست. رشتهای تخصصی در حوزه سلامت بینایی است که از علوم پزشکی، اپتیک و مهارت بالینی تشکیل شده است.
از نظر بازار کار، نقطه قوت مهم آن امکان فعالیت در بخش خصوصی و ساختن مسیر مستقل است؛ اما همین موضوع باعث میشود میزان موفقیت افراد بیش از بعضی رشتهها به مهارت و تصمیمهای حرفهای خودشان وابسته باشد.
برای کسی که به چشم، تجهیزات، معاینه و کار دقیق علاقه دارد، بیناییسنجی میتواند یکی از جذابترین انتخابهای کارشناسی علوم پزشکی باشد.
اما اگر تنها دلیلت برای انتخابش این است که «رتبهام به پزشکی نمیرسد ولی به این رشته میرسد»، هنوز برای تصمیم نهایی زود است.
قبل از ثبت کدرشته، باید همزمان ببینی کجا احتمال قبولی داری، واقعاً چه نوع کاری در انتظارت است و آیا حاضر هستی چند سال بعد همان کار را بهعنوان حرفه اصلی زندگیات انجام بدهی یا نه.
مقالات مرتبط:
